De ambities zijn hoog in de gezondheidszorg: de efficiëntie van zorgverleners moeten toenemen door gebruik te maken van technologie. Het introduceren van technische innovaties wordt landelijk gestimuleerd. Bij iedere introductie van nieuwe technologie verandert een bestaande routine en moet de organisatie weer bijleren. En dat in een organisatie waarin zorgverleners onregelmatig én parttime werken. Dat is iedere keer een hele puzzel.
In dit artikel lees je een paar antwoorden op vragen rondom de inrichting van bekwaamheidsborging in een organisatie. Dit zijn:
- Borging van bekwaamheid in relatie tot medische technologie
- Wanneer moet je welke leerinterventie organiseren?
- Bekwaamheid onderhouden door zelfregie
Dit zijn slechts enkele aandachtspunten. In werkelijkheid is het neerzetten van een goede bekwaamheidsprocedure veel ingewikkelder en specifiek voor iedere situatie. Wil je weten wat ik voor je kan doen om je te helpen met je vraagstuk? Neem dan contact met me op!
Borging van bekwaamheid
Een zorgorganisatie is wettelijk verplicht om ervoor te zorgen dat haar medewerkers aantoonbaar bekwaam zijn (Wkkgz). Waar diplomering een zorgverlener bevoegd maakt voor het uitvoeren van zorggerelateerde handelingen, moet men aantoonbaar bekwaam zijn om ze echt uit te mogen voeren (Wet BIG). Bekwaam zijn betekent meer dan alleen weten hoe je een zorggerelateerde handeling moet uitvoeren. Het gaat over een holistisch begrip van de handelingen en de impact op de patiënt. De zorgverlener kent de grenzen van de eigen bekwaamheid en kan zonodig bijsturen. Een krachtig concept en een belangrijk uitgangspunt.
De introductie van nieuwe technologie introduceert een tijdelijke beperking op de bekwaamheid. Dat is logisch wanneer je beredeneert dat zorgverlener en technologie samen één systeem vormen. Wanneer de zorgverlener niet exact overziet wat de technologie doet, kunnen er risicovolle situaties ontstaan. Een klassikale introductiescholing kan dan passend zijn, maar er meerdere leerinterventies die overwogen kunnen worden.
Wanneer en wat bijscholen?
Hoogover zijn er 4 scenario’s waarbij actief bijgestuurd kan worden op de kennis over de technologie. Per scenario is er een andere focus en zijn verschillende vormen te overwegen. Hoe intensief bijscholing werkelijk noodzakelijk is, verschilt per casus.
| Scenario | Focus leerinterventie | Vorm |
|---|---|---|
| Nieuwe technologie | Uitleg over bediening en werking nieuwe technologie Wijzigingen in routine en procedure Risicobewustzijn en -beperking | Klassikaal E-learning Key users Instructiekaarten |
| Nieuwe medewerker | Uitleg over bediening en werking technologie Aanleren routine en procedure met technologie | Intercollegiaal Instructiekaarten |
| Periodieke herhaling | Routines herhalen, mits afwijking hiervan risico’s introduceert Herhaling van aandachtspunten technologie | Praktijktoetsing Apparatuurcaroussel |
| Gerichte interventies | Bijscholing gericht op de aanleiding, bijv. na een incident | Passende vorm |
Bekwaamheid onderhouden
Zo gemakkelijk dat het is om scholing te introduceren, zo moeilijk is het om de bekwaamheid met externe materialen te onderhouden. Waar men in het verleden streefde naar e-learnings en toetsingsformulieren, wordt steeds vaker het principe van zelfregie gehanteerd.
Zelfregie heeft als uitgangspunt dat de zorgverlener al bekwaam is bevonden en zelf kan bijsturen. Technologie is een hulpmiddel om zorg te leveren. De zorgverlener kan zelf inschatten of hij/zij daarvoor het juiste kennisniveau heeft. Er zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden. Op de afdeling moeten voldoende kennis (bijv. key users) en materialen (bijv. handleidingen) aanwezig zijn om ontbrekende kennis aan te vullen. Ook moet er een cultuur zijn van hulpvragen en (ongevraagd) hulp bieden.
Hoe is borging van bekwaamheid voor zorgtechnologie georganiseerd in jouw zorginstelling? Heb je moeite om de bekwaamheid aantoonbaar te maken voor je organisatie? Zoek je een praktische oplossing voor training over nieuwe technologie? Wil je naslagwerk op gestructureerde wijze aanbieden, maar weet je niet hoe? Of heb je een ander vraagstuk over bekwaamheid? Neem vrijblijvend contact met me op om samen te sparren!